• el
  • en

Εκφύλιση ωχράς κηλίδας (AMD)

H εκφύλιση ωχράς κηλίδας (AMD) είναι η πιο συχνή αιτία τύφλωσης σε άτομα άνω των 50 ετών που ζουν σε ανεπτυγμένες χώρες. Η πάθηση αυτή προσβάλει την κεντρική περιοχή του βυθού του ματιού, η οποία είναι και η πιο σημαντική. Επηρεάζει το 8% του πληθυσμού άνω των 50 ετών. Ο κίνδυνος ανάπτυξης της ωχράς κηλίδας (AMD) διπλασιάζεται στις περιπτώσεις μέτριας έως υψηλής έκθεσης στον ήλιο. Σε ίση συγκέντρωση, το μπλε φως είναι 15 φορές πιο επιζήμιο για τον αμφιβληστροειδή από τις λοιπές ορατές ακτινοβολίες.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ;
Η ωχρά κηλίδα αντιστοιχεί στο κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, δηλ. του χιτώνα που αντιστοιχεί στο βυθό του ματιού. Αυτή είναι και το πιο σημαντικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς πάνω στο οποίο πέφτουν οι ακτίνες και σχηματίζονται τα είδωλα. Η ωχρά είναι το πιο σημαντικό μέρος του αμφιβληστροειδούς για να βλέπουμε ευκρινώς.
 
ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ;
Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μία πολυπαραγοντική νόσος. Συγκεκριμένα, υπάρχουν πολλοί παράγοντες (η κληρονομικότητα, οι ανοιχτόχρωμες ίριδες, το κάπνισμα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα), με κυριότερο την ηλιακή ακτινοβολία.
 
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ – ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μία πάθηση που ως σύμπτωμα έχει τη σταδιακή μείωση της κεντρικής όρασης, χωρίς άλλα συμπτώματα όπως πόνο. Ποτέ δεν προκαλείται ολική απώλεια οράσεως, διότι παραμένει η περιφερική όραση. Δηλ. η όρασή μας παύει να είναι ευκρινής έως μηδαμινή όταν κοιτάμε ένα αντικείμενο, αλλά ο προσανατολισμός στον χώρο παραμένει, διότι το περιφερικό οπτικό μας πεδίο παραμένει φυσιολογικό. Ωστόσο, σε προχωρημένες καταστάσεις μπορούμε να μιλάμε για πραγματική αναπηρία από τη στιγμή που η όρασή μας είναι εξαιρετικά χαμηλή.
 
Υπάρχουν δύο μορφές εκφύλισης. Η πρώτη είναι ξηρά ή ατροφική μορφή που αφορά και το 90% των περιπτώσεων. Η δεύτερη είναι η υγρή μορφή και αφορά το 10% των ασθενών, είναι όμως αυτή υπεύθυνη για το 90% σημαντικής απώλειας της όρασης στους ασθενείς με εκφύλιση. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει η πιθανότητα να σχηματιστούν νέα παθολογικά αγγεία κάτω από τον αμφιβληστροειδή, σχηματίζοντας μία μεμβράνη κάτω από την ωχρά, με συνέπεια να μειωθεί πολύ η όραση.
 
ΤΙ ΜΕΤΡΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ;

  • Να φοράμε γυαλιά ηλίου με φίλτρο για τις υπεριώδεις ακτίνες (UV).
  • Να κάνουμε προληπτικούς οφθαλμολογικούς ελέγχους μετά τα 40.
  • Να επισκεπτόμαστε τον οφθαλμίατρο σε περίπτωση που παρατηρήσουμε αλλαγές στην όρασή.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

  • Στην περίπτωση της εκφύλισης ξυρού τύπου δεν υπάρχει θεραπεία.
  • Η νόσος εξελίσσεται αργά στον χρόνο, αλλά δεν μπορούμε να παρέχουμε φαρμακευτική ή χειρουργική αντιμετώπιση, η οποία θα λύσει το πρόβλημα. Μπορούν να χορηγηθούν στην περίπτωση αυτή πολυβιταμινούχα συμπληρώματα διατροφής που εμπεριέχουν λουτείνη και ζεαξανθίνη και σύμφωνα με μελέτες καθυστερούν την εξέλιξη.
  • Στην περίπτωση της εκφύλισης υγρού τύπου και στην παρουσία νεοαγγειακής μεμβράνης, η θεραπεία εκλογής είναι η χορήγηση αντιαγγειογενετικών φαρμάκων υπό την μορφή των ενδουαλοειδικών ενέσεων (μέσα στην υαλοειδική κοιλότητα). Τα φάρμακα αυτά αναστέλλουν την νεοαγγειακή μεμβράνη και μειώνουν ή να εξαφανίζουν το οίδημα (υγρό) στην περιοχή της ωχράς, με αποτέλεσμα όχι μόνο να σταθεροποιούν και να βοηθούν να μην εξελιχθεί η εκφύλιση, αλλά πολλές φορές να βελτιώνεται και η οπτική οξύτητα του ασθενή. Τα ενέσιμα αυτά φάρμακα χορηγούνται κάθε 4-8 εβδομάδες μέχρι την πλήρη αναστολή της νόσου.
  • Σε ειδικές περιπτώσεις η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας μπορεί να έχει και χειρουργική αντιμετώπιση. Η μετατόπιση της ωχράς κηλίδας (macular translocation) είναι μία επέμβαση, η οποία γίνεται σε ασθενείς που έχουν χάσει πλήρως την όρασή τους και στα δύο μάτια από εκφύλιση ωχράς κηλίδος.Με τη μετατόπιση της ωχράς καταφέρνουμε να τοποθετήσουμε την ωχρά κηλίδα σε νέο υγιές σημείο με σκοπό να ανακτηθεί λειτουργική όραση στον ένα οφθαλμό.
  • Στην περίπτωση προχωρημένης εκφυλίσεως μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης βοηθήματα χαμηλής οράσεως. Αυτά είναι ειδικά γυαλιά ή ειδικοί μεγεθυντικοί φακοί, ή κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης και Η/Υ που βοηθούν την ήδη χαμηλή όραση μεγεθύνοντας τα αντικείμενα, ή μεγαλώνοντας το οπτικό πεδίο. Τα βοηθήματα χαμηλής όρασης αποτελούν μία σοβαρή λύση σε ένα δύσκολο πρόβλημα.